# Diski büyüttükten sonra alanı genişletme (ext4, xfs, LVM)

https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-disk-genisletme

- **Bu rehberde ne öğreneceksiniz**: Panelden büyüttüğünüz diskin yeni alanını sunucuda kullanıma açmayı: dosya sisteminize (ext4 ya da xfs) ve düzeninize (bölümlü, bölümsüz, LVM) göre doğru komutu seçmeyi.
- **Süre**: 8 dakika
- **Kimin için**: Diski dolmak üzere olan ya da dolan ve büyütmek isteyenler.
- **Gerekenler**: Gyro Bulut İstanbul sunucunuza `root` erişimi. Diski panelden nasıl büyüteceğinizi [ek disk rehberinde](https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-ek-disk) bulabilirsiniz.

## 1. Neden iki aşama var?

Disk büyütme iki aşamadır:

1. **Panel (ya da API/CLI):** sanal diskin boyutunu artırır. Sunucu yeni boyutu hemen görür, ama içindeki bölüm ve dosya sistemi eski boyutta kalır.
2. **Sunucunun içi (bu rehber):** bölümü, gerekirse LVM'i ve dosya sistemini yeni boyuta kadar genişletirsiniz.

HDD (büyük depolama) ek disk de aynı adımlarla büyütülür.

İyi haber: genişletme işlemi sunucu **açıkken** (çevrimiçi) yapılır, kapatmanız ya da bağlı diski çözmeniz gerekmez. Küçültme ise mümkün değildir; yalnız büyütürsünüz.

> **Dikkat**
> 
> Sunucunuzda **snapshot varken disk büyütülemez.** Önce snapshot'ları silin, büyütün, sonra isterseniz yeniden snapshot alın. Büyütmeden önce önemli veriyi sunucu dışına da yedeklemeniz önerilir.

## 2. Önce durumu tespit edin

Panelde büyüttükten sonra sunucuda disk düzeninize bakın:

```
lsblk -o NAME,SIZE,TYPE,FSTYPE,MOUNTPOINT
df -hT
```

`lsblk`'te diskin yeni boyutu görünür. Altı üç şekilde olabilir:

| Gördüğünüz | Düzen | Hangi bölüm |
| --- | --- | --- |
| `sdb` disk, altında `sdb1` bölümü (`part`) | Bölümlü | 3.1 |
| `sdb` disk, kendisi bağlı/biçimli, altında bölüm yok | Bölümsüz | 3.2 |
| `sdc` altında `vg...-lv...` (`lvm`) | LVM | 3.3 |

Yeni boyut `lsblk`'te hâlâ eski görünüyorsa sunucuya diski yeniden taratın (`X` yerine disk adı, örn. `sdb`):

```
echo 1 > /sys/class/block/sdX/device/rescan
lsblk
```

## 3. Alanı genişletme

### 3.1 Bölümlü disk (`sdb1`)

Önce bölümü büyütün, sonra dosya sistemini:

```
growpart /dev/sdb 1          # sdb diskinin 1. bölümünü diskin sonuna kadar büyütür
resize2fs /dev/sdb1          # ext4 ise
# xfs ise bunun yerine: xfs_growfs /mnt/veri     (bağlı klasörü yazın)
df -h /mnt/veri
```

`growpart` yoksa Ubuntu/Debian'da `apt install cloud-guest-utils`, AlmaLinux/Rocky'de `dnf install cloud-utils-growpart` ile kurun. `growpart` "NOCHANGE: partition ... cannot be grown" derse bölüm zaten diskin sonuna kadardır; doğrudan dosya sistemi komutuna geçin.

### 3.2 Bölümsüz disk (doğrudan biçimli)

Bölüm olmadığı için yalnız dosya sistemi komutu yeter:

```
resize2fs /dev/sdb           # ext4 ise
xfs_growfs /mnt/veri         # xfs ise (bağlı klasör)
df -h /mnt/veri
```

### 3.3 LVM kullanıyorsanız

Önce fiziksel birimi, sonra mantıksal birimi (`-r` dosya sistemini de birlikte büyütür) genişletin:

```
pvresize /dev/sdc
lvextend -r -l +100%FREE /dev/vgveri/lvdata    # vg ve lv adlarını kendi sisteminizden alın
df -h /mnt/lvm
```

Adları bilmiyorsanız `vgs` ve `lvs` komutlarını çalıştırın. Disk bölümlüyse (LVM `sdc1` üzerindeyse) önce `growpart /dev/sdc 1`, sonra `pvresize /dev/sdc1` yapın.

## 4. Kök diski büyütme

Gyro Bulut İstanbul'da paketinizi yükselttiğinizde kök disk de büyür (diskler yalnız büyür, küçülmez). Bu büyüme çoğu zaman sunucuda kendiliğinden genişletilir: Ubuntu 24.04 ve AlmaLinux 9 sunucularımızda test ettiğimizde `lsblk` ve `df -h` yeni boyutu hemen gösterdi, el komutu gerekmedi. Yine de kontrol edin:

```
df -h /
```

`/` yeni boyutu göstermiyorsa elle genişletin. Kök bölüm numarasını `lsblk`'ten bulun (örn. Ubuntu'da `sda1`, AlmaLinux'ta `sda4`):

```
growpart /dev/sda 1          # AlmaLinux/Rocky için çoğunlukla: growpart /dev/sda 4
resize2fs /dev/sda1          # ext4 (Ubuntu/Debian); numarayı kendi kök bölümünüze göre yazın
xfs_growfs /                 # xfs (AlmaLinux/Rocky)
df -h /
```

> **Bilgi**
> 
> Hangi komutun uygun olduğunu `df -hT /` çıktısındaki dosya sistemi türünden anlarsınız: `ext4` → `resize2fs`, `xfs` → `xfs_growfs`.

## 5. Sık karşılaşılan sorunlar

**Büyüttüm ama alan hâlâ aynı.** `df -h` dosya sisteminin boyutunu gösterir; diski değil. `lsblk` disk boyutunu gösterir. İkisini karşılaştırın: `lsblk` yeni boyutu gösterirse eksik olan 3. bölümdeki komuttur. `lsblk` de eski boyutu gösteriyorsa `echo 1 > /sys/class/block/sdX/device/rescan` çalıştırın, olmazsa panelde büyütme görevinin tamamlandığını kontrol edin.

**Panel "snapshot'ları silin" diyor ve büyütmüyor.** Sunucuda snapshot varken disk büyütülemez. Snapshot'ı silin, diski büyütün, gerekirse yeniden snapshot alın.

**`resize2fs: Bad magic number in super-block` hatası.** Dosya sistemi ext4 değildir (muhtemelen xfs). `df -hT` ile türe bakın ve `xfs_growfs` kullanın.

**`xfs_growfs: ... is not a mounted XFS filesystem` hatası.** `xfs_growfs`'e cihaz değil, **bağlı klasörü** verin (örn. `xfs_growfs /mnt/veri`).

**Diski küçültmek istiyorum.** Ek disk ve kök disk küçültülemez. Daha küçük bir alan gerekiyorsa yeni küçük bir ek disk ekleyin ([disk kullanma rehberi](https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-ek-disk-kullanma)), veriyi taşıyın ve eski diski silin. Silmeden önce `umount` yapın ve `fstab` satırını kaldırın.

**İşletim sistemini yeniden kurdum; ek diskim yok.** Yeniden kurulum ek diskleri siler ve kök diski sıfırlar. Önemli veriyi önceden yedekleyin.

**Genişletmeden sonra sunucuyu yeniden başlatmam gerekir mi?** Hayır. Genişletme çevrimiçi yapılır.

## 6. Sık sorulan sorular

**Genişletirken veri kaybı olur mu?**

Genişletme normalde veriyi etkilemez; ama her disk işleminde olduğu gibi önemli veriyi önceden yedeklemeniz önerilir. Dosya sistemini küçültmek (mümkün değil) tehlikelidir; büyütmek güvenlidir.

**Ek disk ve kök disk için aynı komutlar mı geçerli?**

Evet; fark yalnızca bölüm ve dosya sistemi adlarındadır. `lsblk` ve `df -hT` çıktısından kendi düzeninize bakın.

**Büyütme ücreti ne zaman değişir?**

Büyütülen disk bir sonraki saatten yeni boyutla ücretlenir. Ayrıntı için [ek disk rehberine](https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-ek-disk) bakın.

**Aynı anda birden çok diski büyütebilir miyim?**

Evet; her disk için panelde ayrı büyütme yapar, sunucuda ilgili komutları sırayla çalıştırırsınız.

## Sıradaki adım

- [Ek diski sunucuda kullanma](https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-ek-disk-kullanma)
- [Ek disk ekleme, ücret ve sınırlar](https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-ek-disk)
- [Plan büyütme](https://www.gyrohosting.com/bilgi-bankasi/makale/gyro-bulut-istanbul-plan-buyutme)