Nesne Depolama (S3) rehberi: ilk kova, dosya yükleme, erişim anahtarı ve statik site

1. Nesne Depolama ne işe yarar?

Nesne Depolama, dosyalarınızı bir sunucunun diskinde değil, kova (bucket) adı verilen klasörlerde saklayan bir depolama hizmetidir. Amazon S3 için yazılmış araçların neredeyse hepsi, yalnız adres ve bölge değiştirilerek Gyro Nesne Depolama ile çalışır.

En sık kullanım alanları:

• Sunucu ve site yedekleri: restic, rclone, Veeam ya da cPanel/WHM yedekleri her gece buraya gider. Sunucunuz arızalansa da yedeğiniz etkilenmez.
• Medya ve indirme dosyaları: görselleri, videoları, PDF'leri web sunucusunun diskinden çıkarırsınız.
• Log ve arşiv: saklama yükümlülüğü olan dosyaları düzenli ve ucuza tutarsınız.
• Statik web sitesi: bir kovayı index.html ile siteye çevirir, kendi alan adınızla ücretsiz SSL ile yayınlarsınız.

Veriler İstanbul'da, Türkiye'deki kendi donanımımızda durur (İstanbul Bağcılar, NetDC Veri Merkezi). Diskler donanım RAID 5 ile korunur: tek disk arızası veri kaybına yol açmaz.

Kısa sözlük

2. Panelde Nesne Depolama nerede?

1. Müşteri panelinde Hizmetlerim'e girin.
2. Nesne Depolama hizmetinize tıklayın.
3. Genel Bakış sekmesinde üstte Depolama ve Bu ay trafik göstergeleri, altta Hızlı İşlemler kartları görünür.
4. Tüm araçlar Yönetim sekmesinde, solda üç grupta durur:

3. İlk kovanız

Ödeme onaylandığında sistem sizin için bir kova ve bir erişim anahtarı kendiliğinden oluşturur. Bu ilk kovanın adı s3-<hizmet numarası>-<rastgele> biçimindedir (ör. s3-17488-a1b2c3). Bu adı olduğu gibi kullanabilir ya da aşağıda anlatıldığı gibi anlamlı bir adla değiştirebilirsiniz.

3.1 Yeni kova oluşturma

1. Kovalar'ı açın.
2. Yeni kova'ya basın.
3. Kova adı'nı yazın ve Oluştur'a basın.

Kova adı kuralları:

• 3-58 karakter; yalnız küçük harf, rakam ve tire (-).
• Nokta kullanılamaz, gyro ile başlayamaz.
• admin, www, api, status gibi ayrılmış adlar kullanılamaz.
• Ad yalnız sizin hizmetinizde tek olmalıdır. Başka bir müşteri aynı adı kendi hizmetinde kullanabilir; siz yalnız kendi kovanıza erişirsiniz.

Paketinize göre açabileceğiniz kova sayısı: S3 Mini 250 GB'de 5, S3 1 TB'de 10, 5 TB'de 25, 10 TB'de 50. Sayfanın üstünde "Paketinizde 2/5 kova kullanılıyor" gibi bir satır görürsünüz.

3.2 Kova adını değiştirme

Otomatik verilen s3-… adını ya da eski bir adı değiştirmek için:

1. Kovalar'da ilgili satırda Adını değiştir'e basın.
2. Açılan Kova adını değiştir penceresindeki uyarıyı okuyun.
3. Yeni kova adı'nı yazıp onaylayın.

İşlem birkaç saniye sürer. Veriler taşınmaz, kova aynı kalır; yalnız adı değişir. Kovanın izinleri, CORS kuralı, yaşam döngüsü kuralları ve web sitesi ayarı yeni ada kendiliğinden geçer.

Sınırlar ve kurallar:

• Bir kovanın adı günde en çok 5 kez, bir hizmetteki tüm kovaların adı toplam günde en çok 10 kez değiştirilebilir.
• Bıraktığınız eski ad 40 gün boyunca bu hizmetteki başka bir kovaya verilmez; bu sürede kendi kovanız eski adına geri dönebilir.
• Adı değiştirmek bu ayın trafik hesabını sıfırlamaz; eski adla yapılan trafik de sayılır.

3.3 Kova silme

Kovalar'da Sil'e basın. Kova doluysa içindeki nesne sayısı gösterilir; onay için kova adını yazmanız istenir. Silinen kova ve içindekiler geri getirilemez.

4. Panelden dosya yönetimi (Dosya yöneticisi)

Komut satırı kullanmadan dosya görmek, yüklemek ve indirmek için Dosya yöneticisi'ni kullanın (Genel Bakış > Hızlı İşlemler ya da Yönetim > Depolama). Dosyalar panelin üzerinden geçmez; tarayıcınızdan doğrudan depolamaya gider, bu yüzden büyük dosyalar da hızlı yüklenir.

4.1 Gezinme ve arama

1. Üstteki Kova seçiminden kovayı seçin.
2. Klasöre girmek için adına tıklayın; üstteki yol çubuğuyla (Kök > …) geri çıkın.
3. Bu klasörde ara (ad başı) kutusuna dosya adının başını yazın.

Listede her seferinde 200 öğe görünür; daha fazlası için Daha fazla göster'e basın.

4.2 Dosya yükleme

1. Yüklemek istediğiniz klasöre girin.
2. Dosya yükle'ye basın ya da dosya/klasörleri listenin üzerine sürükleyip bırakın (klasör yapısı korunur).
3. Sağ altta Dosya yükleme paneli açılır. Her dosya için:
   • gerçek ilerleme çubuğu ve yüzde,
   • yükleme hızı ve kalan süre,
   • durum: Sırada bekliyor, Yükleniyor, Yüklendi ya da Hata (nedeniyle birlikte).
4. Üstte toplam ilerleme görünür (ör. "7/12 dosya · %58"). Aynı anda en çok 3 dosya yüklenir, kalanlar sırada bekler.
5. Bitince "Yükleme tamamlandı: 12 dosya yüklendi" bildirimi gelir, liste yenilenir ve yeni dosyalar birkaç saniye yeşil vurgulu görünür.

Bir dosya hata verirse (bağlantı kesildi, bağlantının süresi doldu gibi) satırındaki Tekrar dene'ye basın. Panelden dosya başına en çok 5 GB yüklenebilir; daha büyük dosyalar için aws-cli ya da rclone kullanın (çok parçalı yükleme yaparlar).

4.3 İndirme, klasör ve silme

• İndir: dosyanın satırındaki İndir'e basın. İndirme bağlantısı 15 dakika geçerlidir. Panelden indirilen veri aylık dahil trafiğinizden düşer.
• Yeni klasör: Yeni klasör'e basıp Klasör adı'nı yazın.
• Seçilenleri sil: kutucuklarla dosyaları seçip Seçilenleri sil'e basın (tek seferde en çok 1.000 öğe).
• Klasörü silme: klasörün satırındaki silme düğmesine basın. Sistem önce içindekileri sayar ve onay penceresinde "… klasörü ve içindeki 448 nesne kalıcı olarak silinecek" der.

Panelde dosya adı değiştirme ya da dosya düzenleme yoktur; bunun için dosyayı bilgisayarınızda düzenleyip yeniden yükleyin ya da bir S3 istemcisi kullanın.

5. Erişim anahtarları ve izinler

Uygulamalar, yedek programları ve komut satırı araçları kovalarınıza erişim anahtarı ile bağlanır.

5.1 Yeni anahtar

1. Erişim anahtarları'nı açın.
2. Yeni anahtar'a basın, anahtara tanıyacağınız bir ad verin (ör. "sunucu yedeği").
3. İsterseniz bu adımda anahtarın hangi kovalara erişeceğini seçin.
4. Ekranda Erişim anahtarı (Access Key ID) ve Gizli anahtar (Secret Access Key) görünür.

İlk kurulumda oluşan Ana anahtar'ın gizli değerini de bir kez görebilirsiniz: Gizli anahtarı bir kez göster.

Her hizmette en çok 5 erişim anahtarı oluşturabilirsiniz.

5.2 Kova bazında izin

Sayfanın altındaki Kova izinleri tablosunda her anahtar ve her kova için üç seçenekten birini seçin:

Yeni kovalarda mevcut anahtarlara varsayılan izin ayarıyla, yeni açacağınız kovalarda anahtarların hangi izinle başlayacağını belirlersiniz.

5.3 Anahtarı yenileme ve silme

• Yenile: yeni bir anahtar oluşturulur, eskisi hemen silinir. Eski anahtarı kullanan uygulamalar çalışmayı bırakır.
• Sil: anahtar hemen geçersiz olur.

6. aws-cli ve rclone ile bağlanma

Bağlantı bilgileri sayfasında kendi anahtarınızla doldurulmuş hazır örnekler bulunur (gizli anahtarın yerinde <GIZLI_ANAHTAR> yazar). Temel bilgiler:

6.1 aws-cli

Bir kez profil oluşturun:

aws configure --profile gyro
# AWS Access Key ID:     <ERISIM_ANAHTARI>
# AWS Secret Access Key: <GIZLI_ANAHTAR>
# Default region name:   tr-ist-1
# Default output format: json

Sonra her komutta uç noktayı verin:

# kovaları listele
aws --profile gyro --endpoint-url https://s3.gyrohosting.com s3 ls

# dosya yükle
aws --profile gyro --endpoint-url https://s3.gyrohosting.com \
  s3 cp yedek.tar.gz s3://firma-yedek/2026/

# klasörü eşitle (yalnız değişenler gider)
aws --profile gyro --endpoint-url https://s3.gyrohosting.com \
  s3 sync ./yedekler s3://firma-yedek/yedekler/

6.2 rclone

~/.config/rclone/rclone.conf dosyasına ekleyin (rclone 1.60 ve üstü):

[gyro]
type = s3
provider = Other
access_key_id = <ERISIM_ANAHTARI>
secret_access_key = <GIZLI_ANAHTAR>
endpoint = https://s3.gyrohosting.com
region = tr-ist-1
force_path_style = true

rclone lsd gyro:                          # kovaları listele
rclone copy ./fotograflar gyro:firma-medya/fotograflar --progress
rclone sync /var/backups gyro:firma-yedek/sunucu1 --progress

Sanal sunucu stilini tercih ederseniz force_path_style = false yapabilirsiniz.

6.3 Diğer araçlar

Bağlantı bilgileri sayfasında ayrıca restic, Veeam Backup & Replication (12 ve üstü) ve cPanel/WHM yedek hedefi için hazır ayarlar var:

• cPanel / WHM: WHM > Backup Configuration > Additional Destinations > S3 Compatible. Endpoint alanına https:// olmadan s3.gyrohosting.com yazın.
• Veeam: Object storage > S3 Compatible, Service point https://s3.gyrohosting.com, Region tr-ist-1. Nesne kilidi (immutability) seçeneğini kapalı bırakın; bu hizmette desteklenmiyor.
• restic: şifreli ve tekilleştirilmiş yedek alır. Parolayı kaybederseniz yedek açılamaz.

7. Kovadan statik web sitesi ve kendi alan adınız

7.1 Siteyi açma

1. Kovaya index.html ve sitenin diğer dosyalarını yükleyin (Dosya yöneticisi ya da rclone).
2. Statik web sitesi'ni açın ve kovayı seçin.
3. Kuralları okuyun, Kötüye kullanım kurallarını okudum ve kabul ediyorum kutusunu işaretleyin.
4. İsterseniz Hata sayfası (ör. 404.html) yazın.
5. Web sitesini aç'a basın.

Siteniz https://<kova-adı>-<hizmet kodu>.web.gyro-s3.com/ adresinde yayına girer. Hizmet kodu hizmetinize özel kısa bir koddur, değişmez; tam adres Statik web sitesi sayfasında görünür.

7.2 Kendi alan adınızı bağlama

1. Alan adınızın DNS yönetiminde kayıt ekleyin:
   • Alt alan adı için (önerilen), ör. www.firma.com: CNAME www.firma.com → kovanın web adresi (ör. firma-site-ab12.web.gyro-s3.com)
   • Kök alan adı için, ör. firma.com: panelin gösterdiği IP'ye bir A kaydı ve _gyro-s3.firma.com adına bucket=<web adresindeki ad> (ör. bucket=firma-site-ab12) değerli bir TXT kaydı.
2. Panelde Özel alan adı'nı açın, Alan adı bağla'ya basın.
3. Kovayı seçin (web sitesi açık olmalı) ve alan adını yazın.
4. DNS'i kontrol et'e basın. "DNS doğru; bağlayabilirsiniz" mesajını görünce Doğrula ve bağla'ya basın.
5. Durum önce İşleniyor, birkaç dakika sonra Aktif (SSL hazır) olur. SSL sertifikası otomatik ve ücretsizdir, kendiliğinden yenilenir.

Bir hizmette en çok 5 özel alan adı bağlanabilir. Web sitesini kapatırsanız bağlı alan adı da yayından çıkar.

8. Süreli paylaşım bağlantısı, yaşam döngüsü ve CORS

Paylaşım bağlantısı: Bir dosyayı kovayı açmadan birine göndermek için kova ve Nesne anahtarı (dosya yolu) (ör. raporlar/kasim.pdf) yazın, Geçerlilik seçin (1 saat, 6 saat, 1 gün, 3 gün, 7 gün) ve Bağlantı üret'e basın. Bağlantıyı bilen herkes süre bitene kadar dosyayı indirebilir. Tüm bağlantıları hemen geçersiz kılmak için Tüm bağlantıları iptal et.

Yaşam döngüsü: Eski dosyaları elle silmek yerine kural yazın: Kural ekle > Önek (ör. loglar/, boş bırakırsanız tüm kova) > N gün sonra sil. Ayrıca yarım kalan çok parçalı yüklemeleri temizleyebilirsiniz. Kurallar günde bir uygulanır; kova başına en çok 20 kural.

CORS: Web uygulamanız tarayıcıdan doğrudan kovaya yükleme/indirme yapıyorsa izin verilen kaynakları (ör. https://www.firma.com) satır başına bir tane yazın. Kova başına bir kural kaydedilir.

9. Trafik hakkı, hız sınırı ve ek trafik paketi

Her pakette aylık dışarı trafik (kovadan indirilen veri) dahildir. Yükleme ve API istekleri ücretsizdir.

Kullanım sayfasındaki Bu ayın trafik hakkı kartında kullanılan, dahil, ek ve kalan trafiği görürsünüz.

Trafik hakkınız dolunca ne olur?

1. %80'e geldiğinizde e-posta ile haber veririz.
2. %100'de kovalarınız kapanmaz, veriniz yerinde kalır; yalnız dışarı hız kova başına yaklaşık 10 Mbit/s ile sınırlanır. Yükleme hızı etkilenmez.
3. Ay sonunda aşım faturası çıkmaz. Sürpriz ücret yoktur.
4. Sınırı kaldırmak için iki yol var: yeni ayın başlamasını beklemek (sınır kendiliğinden kalkar) ya da ek trafik paketi almak.

Ek trafik paketi nasıl alınır?

1. Kullanım sayfasında Ek trafik al'a basın (hizmetin Eklentiler sekmesi açılır).
2. Paketi seçin ve ödeyin.
3. Ödeme onaylandıktan sonra 1-2 dakika içinde paket dahil trafiğinize eklenir ve hız sınırı kalkar.

Ek trafik yalnız satın aldığınız takvim ayı içinde geçerlidir, sonraki aya devretmez. Aynı ay içinde birden çok paket alabilirsiniz; hepsi toplanır.

10. Sorun giderme

11. Sık sorulan sorular

12. Fiyatlar

Fiyatlar Euro, KDV hariçtir; site seçtiğiniz para biriminde gösterir. Uzun dönemde ödediğinizde aylık karşılık düşer.

Yakında: seçtiğiniz kovaların her gece ikinci bir lokasyona şifreli kopyası (coğrafi kopya) ve Gyro sunucularınız için panelden açılan otomatik yedek. İkisi de ayrı ek hizmet olacak.